Friday, January 29, 2010

Spirit

Χωρίς επιτυχία σταμάτησαν τελικά οι προσπάθειες της NASA - τώρα αυτά δεν είναι ακριβώς καλά ελληνικά, μάλλον είναι που δεν είχα ιδιαίτερη διάθεση να σηκώσω το ποστ..
Όχι ότι ήταν μικρό το διάστημα το οποίο κράτησε η αποστολή (και ειδικά αν σκεφτεί κανείς τον αρχικό σχεδιασμό). Εν πάσει περιπτώσει, το Spirit θα μείνει εκεί που βρίσκεται, και απο εδώ και πέρα θα χρησιμεύει για επιστημονικές παρατηρήσεις.

Η ανακοίνωση της NASA

και το σχετικό xkcd.


Tuesday, January 26, 2010

Ο Άρης ιδιαίτερα φωτεινός για τις επόμενες ημέρες

Ο τίτλος ίσως σάς θυμίζει το γνωστό hoax, αλλά κατά τα άλλα δεν έχει καμμία σχέση:
Σε κοντινή απόσταση (99εκ. χλμ) θα βρεθεί ο Άρης τις επόμενες ημέρες. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να εχει τελικά ένα φαινόμενο μέγεθος -1.3 (πολύ κοντά δηλαδή στον Σείριο που έχει -1.44). Και αυτό σημαίνει ότι θα είναι από τα πιο λαμπρά σώματα στον νυχτερινό ουρανό.

Με το τηλεσκόπιο, θα είναι η ευκαιρία να φαίνεται μεγαλύτερος από όσο θα τον δούμε τα επόμενα χρόνια.
Με γυμνό οφθαλμό πάντως, δεν θα φαίνεται "σαν μια δεύτερη Πανσέληνος", αλλά σαν ένα λαμπρό, πορτοκαλλοκόκκινο άστρο (πιστεύω ότι αυτή η απόχρωση προκαλεί τους γνωστούς συνειρμούς σε όλους μας..:)

Οποιονδήποτε τρόπο κι αν επιλέξετε λοιπόν, μετά το ηλιοβασίλεμα ο Άρης θα είναι ορατός προς τα ανατολικά. Καλή παρατήρηση.


Sunday, January 24, 2010

Cat's Paw

Image Credit: Image courtesy of ESO


Δεν αναφέρομαι στο γνωστό γατί (που ειδικά σήμερα συμπάσχω μαζί του περισσότερο από ποτέ), αλλά στο γνωστό νεφέλωμα.
Το -επισήμως- NGC 6334 βρίσκεται κοντά στο κέντρο του Milky Way, και με ένα πλάτος περίπου 50 ετών φωτός είναι μια από τις μεγάλες περιοχές σχηματισμού άστρων.
Αέριο και σκόνη, που μετασχηματίζονται σε άστρα, για να αναρωτιούνται οι παρατηρητές πόσο αχανές είναι τελικά το Σύμπαν.

Η φωτογραφία προέρχεται από εικόνες σε διάφορα φίλτρα μέσω τού WFI/ESO στo παρατηρητήριο της La Silla στην Χιλή.


Monday, January 18, 2010

Mars, from HiRISE

Οι αμμόλοφοι του Άρη από την ΗiRISE τού Mars Reconnaissance Orbiter, που ξεκίνησε ξανά παρατηρήσεις μετά από μια τρίμηνη χειμερία νάρκη.


Image Credit: NASA/JPL-Caltech/University of Arizona
Noachis Terra, west of the giant Hellas impact basin - 28 Δεκ 2009


Οι γραμμικοί σχηματισμοί οφείλονται πιθανότατα στην επίδραση των ανέμων.
Οι μεγαλύτεροι γνωστοί "γραμμικοί" αμμόλοφοι του ηλιακού συστήματος βρίσκονται στον Τιτάνα, όπου ωστόσο γενικότερα η μορφολογία και η σύσταση του εδάφους είναι πολύ διαφορετικά.


Saturday, January 16, 2010

Eclipse




*AP PHOTO/Alexander F. Yuan/Annular eclipse from Kaifeng, Central China/1/15/2010







*Σχετικές φωτογραφίες στο flickr.


Thursday, January 14, 2010

Ηλιακή Έκλειψη την Παρασκευή


Έκλειψη Ηλίου πραγματοποιείται αύριο, η οποία θα είναι ορατή σε τμήματα της Νοτίου Ασίας και της Αφρικής.
Κατά την κορύφωση της η έκλειψη θα είναι ορατή επί 11 λεπτά πάνω από τον Ινδικό Ωκεανό.
Πρόκειται για μια δακτυλιοειδή έκλειψη, κατά την οποία η σκιά της Σελήνης δεν καλύπτει εξ ολοκλήρου τον Ήλιο, αλλά μόνο τμήμα του δίσκου ενώ ένας δακτύλιος παραμένει ορατός.
Η φωτογραφία είναι από την περσινή ανάλογη έκλειψη.

Τα καλά νέα τώρα: μια μερική έκλειψη θα είναι ορατή σε διάφορες περιοχές και ανάμεσά τους και στην χώρα μας, όπου θα ξεκινήσει στις 7:05 τοπική ώρα, και θα κρατήσει μια ώρα περίπου.
Βέβαια, μια μερική έκλειψη ηλίου δεν είναι κάτι τόσο εντυπωσιακό, πάντως θα είναι η μοναδική ευκαιρία που θα έχουμε φέτος να παρατηρήσουμε το φαινόμενο.

Η μόνη άλλη έκλειψη ηλίου για το 2010 είναι μια ολική έκλειψη που θα πραγματοποιηθεί στις 11 Ιουλίου, αλλά θα είναι ορατή μόνο κατά μήκος μιας λωρίδας πάνω από τον Ειρηνικό.

Εδώ μπορείτε να βρείτε σχετικούς χάρτες, όπου με κλικ στην ανάλογη περιοχή βλέπετε τις ώρες που το φαινόμενο θα είναι ορατό.
(σε UTC, που πρακτικά είναι το ίδιο με GMT δηλαδή ώρα Greenwich - για την Ελλάδα είναι τοπική ώρα = UTC/GMT +2)


Εξωπλανήτης μεγέθους 4πλασίου της Γης

Ο δεύτερος μικρότερος γνωστός εξωπλανήτης εντοπίστηκε με την βοήθεια τού Keck. (Ο μικρότερος απο τους 400 περίπου εξωπλανήτες που γνωρίζουμε ως τώρα είναι ο s Gliese 581 e.)

O HD 156668b έχει μέγεθος τετραπλάσιο της Γης, και βρίσκεται σε απόσταση 80 ετών φωτός από εμάς προς την κατεύθυνση του αστερισμού τού Ηρακλή.
Το πιο αισιόδοξο στοιχείο βέβαια είναι ότι πλέον, και καθώς αναπτύσσονται και νέες κάμερες για το Keck, ελπίζεται να είναι ευκολότερος ο εντοπισμός εξωπλανητών Earth like και με τροχιές εντός της κατοικίσιμης ζώνης.


Αστεροειδής πέρασε πολύ κοντά απο την Γη


Και ενώ οι ταινίες καταστροφής γνωρίζουν μεγάλες δόξες, η πραγματικότητα δεν κοιτάει σενάρια (αλλά απλά συμβαίνει).
Για να παραφράσω και την γνωστή ρήση: Ζωή είναι αυτό που συμβαίνει όταν εμείς βλεπουμε σινεμά.

Ο αστεροειδής 2010 AL30 λοιπον πέρασε την Τετάρτη πολύ κοντά από την Γη, πλησιάζοντάς μας στα 130,000χλμ. Το οποίο σημαίνει περίπου 1/3 LU (δηλαδή της απόστασης Γης - Σελήνης).


Image: NASA

Το σώμα έχει διάμετρο περίπου 10 μέτρα και για μια ακόμα φορά εντοπίστηκε "στο παρά πέντε", δηλαδή δυο μέρες πριν, την Δευτέρα.

Το ενδιαφέρον τώρα είναι ότι έχει κυκλοφορήσει αρκετά η άποψη πως πρόκειται για τμήμα κάποιου πυραύλου (και συγκεκριμένα αυτού που χρησιμοποιήθηκε για την εκτόξευση τού Venus Express). Ωστόσο τόσο η τροχιά του όσο και οι σχετικές προσομοιώσεις δείχνουν πως μάλλον πρόκειται για κάποιον αστεροειδή apollo.

Πάντως αντικείμενα ΝΕΟ τέτοιου μεγέθους υπάρχουν σε αφθονία στην κοντινή μας περιοχή. Γύρω στα 2εκ σώματα διαμέτρου 10-15 μέτρων περιφέρονται σε τροχιές κοντά στην Γη, ενώ περίπου κάθε εβδομάδα κάποιο αυτά μπορεί να πλησιάσει σε απόσταση λιγότερο από 1LU.


Thursday, January 07, 2010

Γαλαξιες πριν απο 12 δισ. ετη

Image Credits: Gaelen Marsden, University of British Columbia

Ίσως δεν μοιάζει με τις εντυπωσιακές εικόνες που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε πχ στο site του Hubble. Κατά μια έννοια είναι ακόμα πιο εντυπωσιακές γιατί για πρώτη φορά βλέπουμε τόσους πολλούς γαλαξίες, από τα πρώτα στάδια σχηματισμού τους - περίπου 1 δισ. χρόνια μετά την αρχή του Σύμπαντος.
Πρόκειται λοιπόν για τις φωτογραφίες που περιέγραφα προχθές και τις οποίες έχουμε χάρη στο Herschel και το SPIRE.

Τα δεδομένα που συλλέγονται από το Herschel στην συνέχεια βέβαια θα υποστούν επεξεργασία, με σκοπό να δημιουργηθεί ο χάρτης του Σύμπαντος εκείνης της περιόδου.
Έτσι, ώστε να μπορέσουμε να κατανοήσουμε την εξέλιξή του.


Sunday, January 03, 2010

3 Ιανουαρίου: Spirit?

Image Credit: NASA/JPL-Caltech


Μια πανέμορφη φωτο, όπου το Spirit μού θυμίζει τον Wall-E.. τα νέα όμως δεν είναι τόσο ευχάριστα.
Στις 26 Δεκεμβρίου 2009, κατά την Sol 2126 δηλαδή , έγινε προσπάθεια να τεθούν σε κίνηση και οι έξι ρόδες τού οχήματος. Δυστυχώς το αποτέλεσμα δεν ήταν θετικό, καθώς οι ρόδες βυθίστηκαν περισσότερο.

Μετά από όλα τα στοιχεία και την ανάλυση των δοκιμών, η προοπτική πλέον δεν φαίνεται τόσο αισιόδοξη.
Με λίγα λόγια, είναι πολύ πιθανό η 6η επέτειος προσεδάφισης του οχήματος στις 3 Ιανουαρίου να το βρει οριστικά παρκαρισμένο στον Troy.

Φυσικά και τα δυο οχήματα έχουν ήδη ξεπεράσει κάθε όριο παράτασης, θέμα που έχω καλύψει και στο μπλογκ πολλές φορές. Οπότε τυπικά δεν μπορούμε να έχουμε παράπονο..
Αλλά αν σκεφτούμε πόσες ακόμα νέες εικόνες θα είχαμε, η προοπτική αλλάζει.
Πάντως ακόμα και αν παραμείνει στην θέση που βρίσκεται μπορεί να συνεχίσει να παρατηρεί και να στέλνει δεδομένα πολύτιμα για το επιστημονικό έργο.


Friday, January 01, 2010

Το Herschel βλέπει 12 δισ έτη πίσω

Image Credit: ESA and the SPIRE & PACS consortium


Εικόνες εκπληκτικής ευκρίνειας, που φτάνουν μέχρι και πριν από 12 δισ. έτη έστειλε το Herschel. Αυτό σημαίνει μόλις 1 δισ έτη μετά το Big Bang.
Ένας άλλωστε από τους σκοπούς της αποστολής είναι να ανακαλύψει πώς σχηματίστηκαν οι πρώιμοι γαλαξίες, για να εξελιχθούν στην συνέχεια σε γαλαξίες σαν τον δικό μας.

Χαρακτηριστικό της λεπτομέρειας είναι ότι μόνο σε μια φωτογραφία της Μεγάλης Άρκτου εντοπίστηκε δεκαπλάσιος αριθμός γαλαξιών από όσους ήδη γνωρίζαμε.

Αυτό είναι δυνατό χάρη στην δυνατότητα τού SPIRE (Spectral and Photometric Imaging Receiver) να βλέπει στο submillimeter - δηλαδή σε μήκη κύματος ως 1mm, που είναι μεγαλύτερα από ό,τι στο ορατό φως και μικρότερα από τα ραδιοκύματα.
Τέτοιες εκπομπές έχουμε πχ σε μοριακά νέφη, πλανητικά νεφελώματα αλά και το Cosmic Microwave Background.


*Και ωσπου να δούμε τις νεότερες φωτογραφίες, μια φωτο από τον περασμένο Σεπτέμβριο, που είχε δημοσιευτεί στις 15/12/09:
Ο Σταυρός του Νότου (Crux)


Shiny Happy New Year

Image: SOHO

Με μια Πανσέληνο με έκλειψη αποχαιρετήσαμε την παλιά χρονιά, το Blue Moon βέβαια μόνο κατ' όνομα (κατά τα άλλα το χρώμα όπου το είδατε ήταν φωτοσοπ).

Έτσι, για την υποδοχή του νέου έτους, επελεξα έναν κατακόκκινο Ήλιο.
(Εδώ δε, το χρώμα οφείλεται στα διαφορετικά μήκη κύματος στα οποία παίρνει τις εικόνες το ΕΙΤ τού SOHO.)
Όσο για την δραστηριότητα, πέρα από τις συνηθεις ηλιακές εκλάμψεις δεν υπάρχει κάτι αξιοσημείωτο. Αυτά, αφού τις περασμένες βδομάδες είχαμε δει αρκετές ηλιακές κηλίδες.

Αναμένοντας λοιπόν και την συνέχεια, καλώς μάς ήρθε το 2010!


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.