Tuesday, June 29, 2010

Η Διώνη και ο Τιτάνας, από το Cassini

Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute


Η Διώνη, με φόντο τον Τιτάνα με την χαρακτηριστική νεφελώδη όψη του - ενώ στον βόρειο πόλο του βλέπουμε και κάποια ίχνη ατμόσφαιρας.
Η φωτογραφία του Cassini έχει ληφθεί στις 10 Απριλίου 2010, στο ορατό φως και σε μια απόστασγη 1.8 εκ χλμ από την Διώνη και 2.7 εκ. χλμ από τον Τιτάνα.



Monday, June 28, 2010

Τα μυστικα της Εδέμ

Image: Andrew Johnston


Θεωρώ γενικά μάλλον άκομψο να σχολιάζω (από το μπλογκ) τις αναζητήσεις που οδηγούν σε αυτό. Άλλωστε συνήθως δεν κρύβουν εκπλήξεις, είναι φράσεις σχετικές με το περιεχόμενο, όπως ό Άρης, νερό στην Σελήνη, εξωπλανήτες, εκλείψεις, κλπ κλπ.

Ειδικά όμως βλέποντας το "νύχτα των Λεοντιδών" αυτές τις μέρες, κάτι μού λέει ότι είχε ως αφορμή την σειρά "Τα μυστικά της Εδέμ".
(την οποία έβλεπα κι εγώ καθημερινά - και για να προλάβω τα σχόλια, ναι είμαι *απίστευτα* ρηχή:).


Λοιπόν, είναι φυσικά κάτι που δεν μπόρεσε παρά να με απασχολήσει:
Η σειρά αναφέρεται επανειλημμένα στην νύχτα των Λεοντιδών, όταν η αγαπημένη μας παρέα έδωσε έναν όρκο εκεί, στην Κατασκήνωση (της Εδέμ).
Έλα όμως που οι Λεοντίδες παρατηρούνται Νοέμβριο, και στο βόρειο ημισφαίριο (όπου και λαμβάνει χώρα η σειρά), είναι αδύνατο να υπάρχει το σκηνικό.
Τέλος πάντων, υποθέτω ότι εννοούν τους Περσείδες, που σημειώνονται τον Αύγουστο και είναι από τα πιο θεαματικά φαινόμενα.
Όσο για την μετονομασία.. ε, σειρά είναι, όλα επιτρέπονται : αν θέλουμε ρεαλισμό, υπάρχει και η ζωή:)



Magelhaens Crater - Mars

Image Credits: ESA/DLR/FU Berlin (G. Neukum).


Ο Κρατήρας Magelhaens (Μαγγελάνου) από μια πρόσφατη φωτογραφία του Mars Express, όπου φαίνονται κάποια άγνωστα χαρακτηριστικά, τα οποία δεν γνωρίζουμε και πώς ακριβώς σχηματίστηκαν.
Η απάντηση ελπίζεται να δοθεί με την βοήθεια των 216GB συνολικά φωτογραφικών δεδομένων που έχει αποστείλει η High Resolution Stereo Camera (HRSC) τού Mars Express, από τον Ιούνιο του 2003 που εκτοξεύθηκε, μέχρι σήμερα.
(Για την ακρίβεια μάλλον Δεκέμβριο, μια που τότε τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον Άρη).

Ο στόχος πάντως είναι μέχρι το 2012 να υπάρχει έγχρωμος και τρισδιάστατος χάρτης του πλανήτη.
Προς το παρόν, μετά την συλλογή πολλών (μα πολλών) καρρέ, δημιουργήθηκε το παρακάτω βίντεο που δείχνει μια πλήρη τροχιά περί τον Άρη - ή, τι θα βλέπαμε αν περιφερόμασταν κι εμείς μέσα στο Mars Express γύρω γύρω από τον πλανήτη.

video
Video: ESA/Mars Express


*Εντυπωσιακό, αλλά για να σάς προσγειώσω, να υπενθυμίσω ότι ένα σήμα για να φτάσει από την Γη στην Άρη χρειάζεται ένα 20λεπτο. Και άλλα 20 λεπτά η απάντηση, σύνολο 40 λεπτά για να ανταλλάξεις μια απλή "Καλημέρα".
Μάλλον ακριβό τίμημα έστω και για μια τόσο μοναδική θέα.



Friday, June 25, 2010

Υπήρχαν ωκεανοί στην Αφροδίτη;


H Αφροδίτη σε UV (0.365 micrometres) από τα 30,000km.
Οι πιο σκουρες/ανοιχτές ζώνες δημιουργούνται από την δράση (αγνώστου) χημικού στην ατμόσφαιρα που απορροφά το UV.
Image Credits: ESA/MPS/DLR/IDA


Η συνηθισμένη μας εικόνα για την Αφροδίτη είναι κάτι που οπωσδήποτε θα περιέχει παραστάσεις φωτιάς και βρασμού. Αυτό βέβαια ισχύει τώρα.
Mάς ενδιαφέρει όμως πάντα και το πώς ξεκίνησε (η Αφροδίτη, το Ηλιακό Σύστημα, το Σύμπαν and everything, όπως θα έλεγε ο Adams).

Το
Venus Express της ESA λοιπόν μάς βοηθάει πολύ, τουλάχιστον στην μελέτη της Αφροδίτης.
Τα δε (ως τώρα) δεδομένα θα βοηθήσουν σε συνέδριο που θα λάβει χώρα στην Γαλλία, με θέμα τις ομοιότητες ανάμεσα σε Γη-Αφροδίτη.
Γιατί εκτός από το μέγεθος, έχουν διαπιστωθεί ομοιοτητες και στην βασική σύσταση.

Μια σημαντική πάντως διαφορά είναι η
παρουσία νερού. Το οποίο επίσης μπορεί τώρα να υπάρχει σε ελάχιστες ποσότητες, κάποτε όμως δεν ήταν έτσι.
Για την ακρίβεια, αυτό που έχει επιβεβαιώσει το Venus Express είναι η απώλεια μεγάλων ποσοτήτων νερού στο διάστημα, το οποίο υπήρχε δισ. χρόνια πριν.

*Αυτό συμβαίνει από την UV ακτινοβολία του Ήλιου που εισχωρεί στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης και διασπά τα μόρια νερού σε Η και Ο. Αυτά τα ιοντα στην συνέχεια διαφεύγουν στο διαστημα.
Κατα τις μετρησεις λοιπόν διαπιστώθηκε ότι η αναλογία ιόντων ειναι 2:1 και έτσι οδηγούμαστε στο νερό (
πήγα να γραψω "προφανως" αλλά θυμήθηκα ότι αυτό είναι επικίνδυνη λέξη:)

Εν πάση περιπτώση, ακόμα και αν θεωρήσουμε βέβαιο το νερό, δεν ξέρουμε αν υπήρχε στην ατμόσφαιρα ή σε ωκεανούς πάνω στον πλανήτη.
Υπάρχει σχετική έρευνα (
Eric Chassefiere/Paris-Sud, France) που προτείνει ένα μοντέλο ύπαρξης του νερού στην ατμόσφαιρα: σύμφωνα με αυτό, το νερό υπήρχε σε πολύ πρώιμες περιόδους στην ατμόσφαιρα, και ακριβώς η διαφυγή του οδήγησε στην στερεοποίηση της επιφάνειας του πλανητη.

Το σίγουρο είναι πως για να απαντηθει το ερώτημα θα χρειαστούν αρκετά ακόμα δεδομένα από το σκάφος της ESA.



Μεσαία πλάτη σε UV (από τα 15,000 km -orbit #1036, 20/2/2009).
Image Credits: ESA/MPS/DLR/IDA



Νότια Πολική Περιοχή Αφροδίτης UV από τα 20,000km (orbit #1263, 5/10/2009)
Image Credits: ESA/MPS/DLR/IDA




Aurora Australis from the ISS


Aurora Australis
Image: NASA

H Aurora, από τον ISS, στις 29 Μαΐου 2010 πάνω από τον Ινδικό Ωκεανό. Το φαινόμενο συνδέεται με μια CME που παρατηρήθηκε στις 24 Μαΐου 2010.

Σε λίγο παλιότερη φωτογραφία, από την Γη αυτή την φορά και στο βόρειο ημισφαίριο, μπορούμε να θαυμάσουμε τα (βόρεια) πολικά φώτα στις 4 Απριλίου και πάνω από το γνωστό μας πια Eyjafjöll.

Aurora Borealis


Thursday, June 24, 2010

Κάθοδος του Cassini στην ατμόσφαιρα του Τιτάνα



Τιτάνας, 20/6/2010, από τα 37,684 km
Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute




Την Κυριακή 20 Ιουνίου, εδώ στην Γη ετοιμαζόμασταν για το θερινό ηλιοστάσιο και την αρχή του καλοκαιριού. Κάπου μακρυά όμως στο ηλιακό μας σύστημα, το Cassini πραγματοποιούσε την πιο χαμηλή "κατάδυση" στην ατμόσφαιρα του Τιτάνα.
Ήταν η 70η συνολικά διέλευση του σκάφους από τον δορυφόρο του Κρόνου, και όπως είπαμε, ήταν η πρώτη φορά που κατέβηκε τόσο χαμηλά, φτάνοντας στα 880 μόλις km υψόμετρο.
Αποτέλεσμα: η διαπίστωση ότι η ατμόσφαιρα του Τιτάνα είναι τελικά πιο πυκνή από όσο νομίζαμε. Αυτό μάλιστα είναι ενδιαφέρον, αν σκεφτεί κανείς ότι για την δημιουργία των μοντέλων χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από 40 προηγούμενες διελεύσεις του σκαφους αλλά και από το Huygens.

Ευτυχώς πάντως η πυκνή ατμόσφαιρα δεν εμπόδισε τα ιδιαίτερα ευαίσθητα όργανα του σκάφους από την λήψη φωτογραφιών και την συλλογή δεδομένων.
Δείγμα των φωτογραφιών φυσικά δεν μπορούσε να λείπει από το spacaballz.



Τιτάνας, 21/6/2010, από τα 210,677 km
Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute



Τιτάνας, 21/6/2010, από τα 47,361 km
Image Credit: NASA/JPL/Space Science Institute





Sunday, June 20, 2010

26 Ιουνίου: Μερική Έκλειψη Σελήνης

Μερική Έκλειψη Σελήνης θα έχουμε στις 26 Ιουνίου, η οποία πάντως δεν θα είναι ορατή στην Ευρώπη. Το παρακάτω διάγραμμα δείχνει τις περιοχές (κυρίως τμήματα Ασίας και Αμερικής) όπου το φαινόμενο θα είναι ορατό.



Image: NASA

Αντίστοιχα, δεν θα είναι ορατή σε εμάς ούτε και η (ολική) ηλιακή έκλειψη της 11η; Ιουλίου 2010.
Θα μπορέσουμε όμως να παρατηρήσουμε την τελευταία, ολική, σεληνιακή έκλειψη του 2010, στις 21 Δεκεμβρίου 2010.


Saturday, June 19, 2010

Spaceballz goes mobile

Ξέρω ότι αυτό ήταν μια από τις σοβαρότερες ελλείψεις όταν ανοίγατε το κινητό σας, αλλά επιτέλους ήρθε η ώρα να αντιμετωπιστεί:

Το μοναδικό, fully customized version τού
Mobile Spaceballz είναι εδώ.

Δεν έχω βέβαια iPhone οπότε βασίζομαι στο ότι το αγαπητό
Widgetbox απλά με εφοδίασε με ένα ακόμα πετυχημένο script.
Πάντως αυτό που πρέπει να δείτε στις οθόνες σας είναι το παρακάτω:




Το δε
λινκ είναι αυτό.

Δηλώνω συγκινημένη (ή, όπως καταλάβατε, it's Saturday, Saturday, one whole day to play, όπως λενε και οι
De La Soul).



*update - Δηλώνω ακόμα πιο συγκινημένη: o subZraw μόλις με ενημέρωσε ότι ναι, δουλεύει μια χαρά το mobile. Το έπος λοιπόν συνεχίζεται, σε όσους γαλαξίες έχει σήμα το κινητό σας:)



"Ξυπνήματα" - New Horizons


Τα οποία ξυπνήματα ευχόμαστε σίγουρα να μην έχουν καμμιά σχέση με την ομώνυμη, καταπληκτική αλλά λίαν δυσοίωνη ταινία.


Illustration/ Image Credits: JHUAPL/SwRI

Το σκάφος μας αντίθετα, ξυπνάει για λίγο από την προγραμματισμένη χειμερία νάρκη του.
Σκοπός είναι οι καθιερωμένοι έλεγχοι/ δοκιμές των οργάνων του έτσι ώστε να είναι σε ετοιμότητα για το μεγάλο ραντεβού: Ιούλιος του 2015.

Από τις 21 Ιουνίου λοιπόν και για 8 μέρες το New Horizons ξεκινάει το “encounter-mode test” όπου πολύ βασικά όργανα του σκάφους αλλά και του ελέγχου από την Γη θα είναι προγραμματισμένα να λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο που θα το κάνουν κατά την διέλευση από τον Πλούτωνα (σε 5 χρόνια δηλαδή).
Πρέπει να ελεγχθεί τόσο η σωστή λειτουργία αλλά και ο συντονισμός μεταξύ των διαφόρων οργάνων, καθώς και η ομαλή αποστολή των δεδομένων στην Γη.

Επιπλέον, θα υπάρξει μια μικρή διορθωτική μανούβρα (προγραμματισμένη και αυτή) ώστε το σκάφος να συνεχίσει με την προβλεπόμενη πορεία.

Όλα αυτά ενώ το New Horizons βρίσκεται κάπου στην μέση του πουθενά ή του αχανούς Σύμπαντος για εμάς, και για να το πούμε με νούμερα:

Λίγο μετά από το μέσο (σε χιλιόμετρα) της διαδρομής, ένα σημείο που πέρασε στις 15 Ιουνίου. Αυτό μεταφράζεται σε 2.4 δισ χιλιόμετρα ή 16 ΑU (1 astronomical unit= η απόσταση Γης-Ήλιου).
Ένα ραδιοσήμα που ταξιδεύει από την Γη με την ταχύτητα του φωτός θα χρειαστεί 2ώρες και 13 λεπτά ώσπου να φτάσει στο σκάφος.

Εποπτικά δηλαδή το
New Horizons βρίσκεται κάπου εδώ:



Στην συνέχεια, θα αφήσουμε το σκάφος μας να ταξιδεύει (στην μέση του πουθενά) και θα αρχίσουμε να ασχολούμαστε ξανά με θέματα πιο κοντινά και οικεία όπως πχ η Σελήνη, ο Άρης, το μποζόνιο Higgs - για τα οποία το "κοντινά" είναι πάντα σχετικό, αλλά μού θυμίζει μια από τις αγαπημένες μου φράσεις (υπό John von Neumann):

"In mathematics you don't understand things. You just get used to them."


[*σύμφωνα με την
εγκυκλοπαίδεια, η ιστορία της φράσης έχει ως εξής:
"Young man, in mathematics you don't understand things. You just get used to them."
Reply to Felix T. Smith who had said "I'm afraid I don't understand the method of characteristics." —as quoted in The Dancing Wu Li Masters: An Overview of the New Physics (1984) by Gary Zukav footnote in page 208.
και, αν όλα αυτά εκ πρώτης όψεως δεν έχουν σχέση με το New Horizons, έχουν όμως σχέση με το Σύμπαν..q.e.d. :) ]




Thursday, June 17, 2010

Η πρώτη εικόνα του Lutetia από το Rosetta

Image: ESA


Οκ, δεν έχει *ακριβώς* μεγάλη λεπτομέρεια, αλλά δεν παύει να είναι συναρπαστικό:
Η πρώτη εικόνα του αστεροειδή Lutetia, από την κάμερα NavCam A τού Rosetta.
(έχει δυο, τις NavCam A και NavCam Β)

Η φωτογραφία έχει ληφθεί στις 31 Μαΐου 2010, και φυσικά περιμένουμε τον Ιούλιο για τα περαιτέρω.


Wednesday, June 16, 2010

700 υποψηφιοι εξωπλανήτες από το Kepler

Image Credits: Nasa/JPL-Caltech/Ciel et Espace Photos

Το Kepler δημοσίευσε προχθες (15/6) το πρώτο σύνολο από δεδομένα, που αφορούν παρατηρηση 156,000 άστρων με σκοπό να ανιχνευθούν τυχόν εξωπλανήτες.
Περίπου 700 λοιπόν είναι οι πιθανοί υποψήφιοι, με μέγεθος περίπου ίσο (ή μικρότερο, μερικές φορές) με του Δία.

Υπάρχουν μάλιστα και 5 υποψήφια πλανητικά συστήματα (με πάνω από έναν εξωπλανήτες).
Τα επόμενα δεδομένα θα δημοσιευτούν τον Φεβρουάριο του 2011.


Το Rosetta πλησιάζει τον αστεροειδή Lutetia

Image Credits: ESA

Όπως συμβαίνει με τις μακροχρόνιες αποστολές, το Rosetta έχει σταματήσει να μάς απασχολεί εδώ και καιρό (τουλάχιστον σε "πρωτοσέλιδα").
Έχοντας ξεκινήσει τον Μάρτιο του 2004 το μεγάλο του ταξίδι, το σκάφος της ESA μας είχε στείλει φωτογραφίες του αστεροειδή Steins πριν 2 περίπου χρόνια.

Τώρα λοιπόν φτάνει η ώρα για την επόμενη συνάντηση:

Στις 10 Ιουλίου 2010, το Rosetta θα πλησιάσει τον αστεροειδή Lutetia, στα 3,200χλμ. Μια απόσταση που θα επιτρέψει στο σκάφος να παρατηρήσει τον αστεροειδή επί 2 περίπου ώρες.

Ο Lutetia βρίσκεται και αυτός στην κύρια ζώνη αστεροειδών και ουσιαστικά μας είναι άγνωστος. Τόσο το σχήμα όσο και το μέγεθος του, έχουν εκτιμηθεί με βάση τις παρατηρήσεις - την συνεχή φωτεινότητά του πχ, ένδειξη για το ότι περιστρέφεται και έχει ανώμαλη επιφάνεια. Έτσι, σε λίγες εβδομάδες θα μπορούμε να διαπιστώσουμε τι από αυτά ισχύει.
Και βέβαια, το σκάφος θα συνεχίσει μέχρι τον τελικό του προορισμό που είναι ο 67/P Churyumov-Gerasimenko, το 2014.




Νερό σε Άρη και Σελήνη, και άλλα νέα



Αν δεν βαριόμουν ακόμα και να μιλήσω (λόγω ζέστης) θα τα ανέβαζα σε Podcast, αλλά αφού βαριέμαι τα γράφω περιληπτικά:

- Περιμένουμε λοιπόν την συνάντηση του Rosetta με τον Lutetia (προηγούμενο post) αλλά περιμένουμε επιτέλους να μάθουμε και τα νέα από την κάψουλα του Hayabusa.

- Σήμερα τα ξημερώματα αναχώρησε τριμελές πλήρωμα με Soyuz για τον ISS, από το Baikonur στο Kazakhstan. Οι Doug Wheelock, Shannon Walker και Fyodor Yurchikhin αναμένεται να προσεγγίσουν τον Σταθμό αύριο, οπότε θα υπάρχει και ζωντανή κάλυψη από το NASATV.
(Επίσης δεν γνωρίζω τίποτα για ζωντανό δορυφορικό chat με Πλατεία Αριστοτέλους:)

- Νέα έρευνα συμπεραίνει ότι το νερό που υπάρχει στην Σελήνη είναι 100πλάσιο σε ποσότητα από όσο αρχικά πιστεύαμε. Το ενδιαφέρον είναι ότι βασίζεται σε νέα μελετη των δειγμάτων που είχε φέρει προ 40 ετών το Apollo.

- Άλλη έρευνα χρησιμοποιώντας πιο νέα δεδομένα, ασχολείται με το νερό στον Άρη.
Με συνδυασμό λοιπόν παρατηρήσεων από αποστολές της NASA και της ESA, έχουμε νέα επιχειρήματα υπέρ του ωκεανού που υποτίθεται ότι κάλυπτε την επιφάνεια τού Άρη.
Σύμφωνα με την έρευνα, ο ωκεανός κάλυπτε το 1/3 της επιφάνειας του πλανήτη, πριν απο 3.5 δισ χρόνια. Υπήρχε δε ένας κύκλος νερού με βροχοπτώσεις, σχηματισμό νεφών κλπ ανάλογος με αυτόν της Γης.

- Και βέβαια, ο 24ος ηλιακός κύκλος ξεκίνησε και συνεχίζει κανονικά..




Monday, June 14, 2010

Επέστρεψε η κάψουλα του Hayabusa

Με τέτοια ζέστη το μπλογκ είναι από τα τελευταία που μπορώ να σκεφτώ, αλλά το γεγονός αξίζει τον κόπο:
Επιτυχές τέλος για την αποστολή τού Hayabusa, στο οποίο πριν από 3 χρόνια αφιέρωνα άλλο ποστ, προβληματισμού και ανησυχίας για την ομαλή επιστροφή του.


Image: JAXA

Και έτσι, πέρασε ο καιρός, όλα πήγαν καλά, το σκάφος επέστρεψε και ανεφλέγη στην γήινη ατμόσφαιρα κάπου πάνω από το αυστραλιανό Outback. Πρώτα όμως απελευθέρωσε την κάψουλα την οποία βλέπουμε στην φωτό και που ελπίζουμε να περιέχει το δείγμα του Itokawa.
Λίγη αναμονή ακόμα λοιπόν, και προς το παρόν η λιτή ανακοίνωση της ιαπωνικής JAXA:

June 14, 2010 (JST)
Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA)

The Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA) would like to announce that Based on the result of the heat shield search, JAXA found it in WPA at around 2 p.m. on June 14th, 2010 (JST) .
JAXA will retrieve the heat shield after tomorrow.


*WPA: Woomera Prohibited Area



Thursday, June 10, 2010

TRAPPIST: First Light

Image Credit:TRAPPIST/E. Jehin/ESO
Σπειροειδής M83, στον αστερισμό της Ύδρας (απόσταση ~15 εκ.έτη φωτός)


Δεν πρόκειται βέβαια για μπύρα, αλλά για το νέο, ρομποτικό τηλεσκόπιο στο La Silla της Χιλής (ESO).
To TRAPPIST (TRAnsiting Planets and PlanetesImals Small Telescope) θα ασχοληθεί με τον εντοπισμό και την μελέτη εξωπλανητών αλλά και κομητών που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο.
Το τηλεσκόπιο δε είναι ρομποτικό, δηλαδή ο χειρισμός του γίνεται από ένα δωμάτιο ελεγχου στην Λιέγη τού Βελγίου.

Σε αυτές τις πρώτες φωτογραφίες λοιπόν από το πρώτο φως, συμπεριλαμβάνονται το Νεφέλωμα Tarantula και ο σπειροειδής Μ83 (στην φωτογραφία επάνω).


Tuesday, June 08, 2010

15 Ιουνίου: New Comet McNaught

Το όνομα είναι το ίδιο (Comet McNaught/ C/2006 P1), καθώς η ανακάλυψη οφείλεται στον ίδιο (Αυστραλό) Αστρονόμο, Robert McNaught.
Πρόκειται όμως για έναν άλλο κομήτη, τον οποίο ο McNaught εντόπισε στις 9 Σεπτεμβρίου 2009.


Image: Michael Jaeger
*Η φωτογραφία του Michael Jaeger έχει ληφθεί στις 19 Μαίου στην Αυστρία, όταν ο
C/2009 R1 είχε ακόμα μέγεθος 8.

Η χαρακτηριστική (πράσινη ) ατμόσφαιρά του κομήτη είναι μεγαλύτερη από τον Δία.


Ο νέος κομήτης McNaught (C/2009 R1) λοιπόν κατευθύνεται προς την Γη και έχει φτάσει ήδη ένα μέγεθος ~6.
Στις 15 με 16 Ιουνίου που θα πραγματοποιήσει την κοντινότερη προσέγγιση -στις 1.13AU- αναμένεται να φτάσει μέχρι φωτεινότητα 2. Κάτι για το οποίο πάντως διατηρούμε ερωτηματικά, καθώς πρόκειται για ένα σώμα που δεν εχει επισκεφτεί στο παρελθόν το εσωτερικό ηλιακό σύστημα και έτσι η συμπεριφορά του θεωρείται απρόβλεπτη.


Προς το παρόν ο McNaught αφήνει τον αστερισμό της Ανδρομέδας και κατευθύνεται προς τον Περσέα.
Είναι δε ορατός με τηλεσκόπιο αλλά αν συνεχίσει με αυτούς τους ρυθμούς, πιθανόν τα κυάλια να είναι αρκετά. Επίσης στα συν, ότι το φως της Σελήνης δεν θα εμποδίζει την παρατήρηση, σε μερικές μέρες.





Τα σχετικά άσχημα νέα τώρα, είναι ότι για το Βόρειο Ημισφαίριο οι αστερισμοί αυτοί είναι ορατοί νωρίς τα ξημερώματα (ο σχετικός χάρτης στο Heavens Above, οπου μπορείτε να επιλέξετε την τοποθεσία που βρίσκεστε - εδώ έχω βάλει τον σχετικό χάρτη για την Αθήνα και τοπική ώρα 04:30).


Αλλά καλοκαιράκι είναι, ο καιρός ευνοεί το ξενύχτι - και άλλωστε, η αστροπαρατήρηση θα παραμένει πάντα μια από τις δωρεάν απολαύσεις και σταθερές αξίες του κόσμου ετούτου.


Monday, June 07, 2010

La la life is wonderful

Ο τίτλος του (υπό Jason Mraz) άσματος είναι για ξεκάρφωμα:
Το θέμα μου είναι: Ζωή - στον Τιτάνα και στον Άρη- ή πόσο μπορούμε να ερμηνεύσουμε τα δεδομένα κατά το δοκούν.



Οι πρώτες εικόνες του Τιτάνα από το Huygens, κατά την κάθοδό του στην επιφάνεια.
Image Credits: ESA/NASA/University of Arizona

Ξέρουμε λοιπόν για τον Τιτάνα ότι: ναι, υπάρχει μεθάνιο σε υγρή μορφή, που ναι, συμπεριφέρεται ανάλογα προς το νερό στην Γη ακολουθώντας έναν αντίστοιχο κύκλο.
Και οχι, δεν εχουμε στοιχεία για ζωή όπως την ξέρουμε.
Βασιζόμενοι ωστόσο στην παραπάνω αναλογία που είπαμε, το επόμενο λογικό άλμα είναι να υποθέσουμε ότι μπορεί να υπάρχει ζωή που βασίζεται στο μεθάνιο.
Ποια είναι λοιπόν τα νέα στοιχεία που μπορούν να υποστηρίξουν αυτήν την εικασία;


Οι λίμνες του Τιτάνα, από το Cassini (Ιούλιος 2006)
Image Credits: NASA/JPL

Δυο πρόσφατες μελέτες δίνουν τα εξής αποτελέσματα:

1) Εντοπισμός ροής μορίων Η2 στην ατμόσφαιρα του δορυφόρου, το οποίο υδρογόνο όμως εξαφανίζεται κοντά στην επιφάνεια.
Μια πιθανή εξήγηση τωρα γι' αυτό, είναι ότι υπάρχει κατανάλωση του υδρογόνου στην επιφάνεια - όπως δηλαδή εμείς εδώ στην Γη καταναλώνουμε οξυγόνο.

2) Έλλειψη ασετυλίνης (αιθινίου -C2H2), κάτι που συμφωνεί με τα προτεινόμενα μοντέλα για την ύπαρξη μορφής ζωής που βασίζεται στο μεθάνιο αντί για νερό.
Με λίγα λόγια (και πολύ χοντρικά και με μεγάλη ασέβεια στην επιστημονική ορθότητα) το τιτανιομικρόβιο αν πίνει μεθάνιο αντί για νερό, θα τρέφεται με ασετυλίνη.
Και ένα επιπλέον στοιχείο είναι οι -290C θερμοκρασίας, που καθιστούν απαγορευτική την παρουσία υγρού νερού ως συστατικού ζωής (ενώ αντίθετα ευνοείται το υγρό μεθάνιο).

Αυτά είναι τα στοιχεία που γνωρίζουμε, τα αποτελέσματα (που επίσης γνωρίζουμε) και μέσα σε αυτά η πιθανή ερμηνεία.
Έτσι λοιπόν, IMHO πάντα, το να δεχτούμε ή αποκλείσουμε οτιδήποτε στερείται λογικής και επιχειρημάτων, προς το παρόν.


Τώρα για τον Άρη, οι παρατηρήσεις έρχονται και πάλι από τις έρευνες μικροβιολόγων που παρατηρούν τα πολύ ανθεκτικά μικρόβια σε περιοχές με ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες, όπως η Ανταρκτική - ή, στην περίπτωσή μας, στον μακρυνό Βορρά του Καναδά και στη νήσο Axel Heiberg Island.
Στην πηγή Lost Hammer Spring λοιπόν και σε συνθήκες αντίστοιχες του Άρη, εντοπίστηκαν μοναδικοί (αναερόβιοι) οργανισμοί, που τρέφονται με μεθάνιο.


Lost Hammer Spring/Axel Heiberg Island, Nunavut Territory, Canada.
Image Credits: Dept. Natural Resource Sciences, McGill University, Montreal

Και βέβαια όλα αυτά μάς κάνουν να ελπίζουμε και πάλι ότι θα βρεθούμε κοντά σε μια ανακάλυψη, ότι θα βρούμε ίχνη ζωής, έστω και διαφορετικής από εμάς - αν και συγχρόνως πρέπει να αναλογιστούμε και αν είμαστε έτοιμοι για μια νέα μορφή μικροβιοφοβίας.


Το σημαντικότερο συμπέρασμα όλων όμως παραμένει ένα:

Subzero heroes, for the win :)


Sunday, June 06, 2010

On Jupiter and Mars


Image Credits: Jupiter, still from Anthony Wesley's video
Mars, NASA/JPL-Caltech/Cornell University


Ευκαιρία για αναφορά στον Frankie, συνδυάζοντας 2 ειδήσεις που μάς απασχόλησαν τις μέρες αυτές:

O Δίας για μια ακόμη φορά λοιπόν "στις ειδήσεις", καθώς μετά την εξαφάνιση της καφέ λωρίδας είχαμε την πιθανή πρόσκρουση αστεροειδή.
Το ενδιαφέρον είναι ότι εδώ δεν έχουμε καταγραφή σε φωτογραφία αλλά σε βίντεο (από δύο διαφορετικούς παρατηρητές) της "βολίδας" που δημιουργήθηκε.

Οι Anthony Wesley (Αυστραλία) και Christopher Go (Φιλιππίνες) λοιπόν κατέγραφαν τον Δία σε μια παρατήρηση "ρουτίνας", όταν ο μεν πρώτος παρακολούθησε live την λάμψη, ο δε δεύτερος την επιβεβαίωσε μετά το σχετικό alert τού Wesley.

*To βιντεo μέσω youtube.



Όσο για την σύντομη διάρκεια της λάμψης, το αντικείμενο θα πρέπει να είναι αρκετά μεγάλων διαστάσεων - συνυπολογίζοντας απόσταση, μέγεθος του Δία κλπ.
Με βάση βέβαια και την μεγαλύτερη βαρύτητα, εξηγείται η γρηγορότερη κάθοδος.



Πιο κοντά μας τώρα, στον Άρη: δεδομένα που το Spirit έχει συλλέξει και στείλει από τα τέλη του 2005, μελετήθηκαν επί 4 χρόνια.
Το συμπέρασμα είναι στοιχεία που οδηγούν σε υγρό μη όξινο περιβάλλον στον πλανήτη, κάποτε στο παρελθόν.
Ένα ακόμα λιθαράκι λοιπόν στην σχετική έρευνα, και μια ακόμα συνεισφορά του Spirit.
Που ακόμα και παρκαρισμένο (εδώ και καιρό), στέλνει πάντα "news".



Sunspots

Image: GOES/NOAA

Το κλασσικό κυριακάτικο post, με την τελευταία (σχεδόν real time) εικόνα του Ήλιου, από το GOES (η ώρα UTC πρακτικά ταυτίζεται με την GMT για τους υπολογισμούς, αν και ο ορισμός προφανώς διαφέρει).

Ο Ήλιος λοιπόν, όπου διακρίνουμε στα δυτικά και την Ηλιακή Κηλίδα 1076 που είχε εμφανιστεί πρόσφατα.
Κάτι που έπαψε να αποτελεί πια είδηση, καθώς ο 24ος ηλιακός κύκλος εξελίσσεται ομαλά, και έτσι ησυχάσαμε και από τα καταστροφολογικά σενάρια (με αυτό το θέμα).
Enjoy the Sun!


Tuesday, June 01, 2010

Ο Δίας σε infrared από το SOFIA (first light)

Image: NASA


Την πρώτη νυχτερινή παρατήρηση εν πτήσει πραγματοποίησε στις 26 Μαΐου το
SOFIA (Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy).
To στρατοσφαιρικό τηλεσκόπιο έστειλε την εικόνα του Δία στο infrared, ενώ βλεπουμε την ίδια όψη και στο ορατό φως .
(όπου και παρατηρούμε πάλι την έλλειψη της μιας από τις δυο χαρακτηριστικές καφέ λωρίδες)


 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.