Friday, July 16, 2010

Πολύ φωτεινή έκρηξη ακτίνων-γ "τύφλωσε" το Swift



GRB (gamma-ray burst) 100621A
Image Credit: NASA/Swift/Stefan Immler

Μια από τις (προφανώς) πιο ισχυρές εκρήξεις ακτίνων-γ που έχουν καταγραφεί:
Από μια απόσταση 5 δισ έτη φωτός, ήταν ωστόσο αρκετά ισχυρή ώστε να τυφλώσει προσωρινά το τηλεσκόπιο Swift.
Η έκρηξη που παρατηρήθηκε επί 1 λεπτό στις 21 Ιουνίου κράσαρε προσωρινά το πρόγραμμα επεξεργασίας δεδομένων του Swift - το ίδιο το σκάφος βέβαια δεν είχε κάποιο πρόβλημα.
Μάλιστα, η ομάδα του Swift παρατήρησε μια ανωμαλία κατά την λήψη των δεδομένων στην Γη, αλλά χρειάστηκε μια εβδομάδα για να καταλάβουν πού οφείλεται.


*Οι σχετικές καμπύλες φωτός από το Swift.


Wednesday, July 07, 2010

Το Rosetta πλησιάζει τον Lutetia το Σάββατο - live webcast

update: *live webcast now*

Image: ESA

Τα σχετικά ποστς τα είχα σηκώσει πρόσφατα, οπότε μια απλή υπενθύμιση:
Αυτό το Σάββατο, το Rosetta πλησιάζει τον αστεροειδή Lutetia. Από τις 16:00 GMT μάλιστα, μπορείτε να παρακολουθήσετε και το σχετικό ζωντανό webcast της ESA.

Aπό τα 454 εκ. χλμ και την ζώνη αστεροειδών, directly at a monitor near you!



Tuesday, July 06, 2010

Το Hayabusa περιέχει σκόνη

Η κάψουλα που απελευθέρωσε το Hayabusa και περισυνελέγη τον Ιούνιο, περιέχει τελικά σωματίδια σκόνης, όπως ανακοίνωσαν Ιάπωνες επιστήμονες.


Αυτό ωστόσο που δεν ξέρουμε ακόμα είναι αν η σκόνη προέρχεται όντως από τον αστεροειδή Itokawa (300 εκ χλμ από εμάς) ή αν είναι σκόνη από την Γη η οποία εισχώρησε στην κάψουλα κατά την απογείωση. Οι επιστήμονες λοιπόν θα αναλύσουν την σκόνη και θα συγκρίνουν με δείγματα που είχαν ληφθεί κατά την απογείωση και προσγείωση.

Το ίδιο το σκάφος ανεφλέγη κατά την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα, μετά από ένα ταξίδι 7 χρόνων - αφού βέβαια πρώτα είχε απελευθερώσει την κάψουλα.


Monday, July 05, 2010

Ο πρώτος "πλήρης χάρτης" του Συμπαντος από το Planck

Μετά από έναν χρόνο συλλογής δεδομένων (Αύγουστος 2009 - Ιούνιος 2010) το Planck έδωσε στην δημοσιότητα την πρώτη συνολική εικόνα του Σύμπαντος, στα μικροκύματα.
Μια που είναι καλοκαίρι και έχω γράψει αρκετά παλιότερα σχετικά με το θέμα, απλά παραπέμπω στα σχετικά labels.


Credits: ESA/ LFI & HFI Consortia


Είναι μόνο σημαντικό να θυμηθούμε ότι έτσι ανοίγει ο δρόμος για την καλύτερη κατανόηση της εξέλιξης του Σύμπαντος, καθώς το cosmic microwave background radiation (CMBR) το οποίο απεικονίζει στην εικόνα ουσιαστικά είναι ό,τι πιο κοντινό έχουμε στο Big Bang. Τα απομεινάρια δηλαδή του φωτός από την μεγάλη έκρηξη.

Στην εικόνα, στο κέντρο βρίσκεται το επίπεδο του Γαλαξία, ενώ το περιβάλλει η σκόνη και το αέριο που εκπέμπει και που είναι ζώνες σχηματισμού νέων άστρων.
Η επιστημονική μελέτη λοιπόν περνάει πια σε μια άλλη φάση, και τα νέα δεδομένα είναι απλά η αρχή.



**
Μια που ο μπλογκερ κολλαει περιέργως και δεν δέχεται σχόλια ούτε από μένα (ω τεμπορα!), παραθέτω την απάντηση προς τον nikan και εδώ.
(καθώς είναι και γενικού ενδιαφέροντος για το θέμα)

Με μια λέξη ναι, εφόσον είναι η εικόνα του Σύμπαντος που μας δίνει το Planck, το οποίο βρίσκεται μέσα στον Γαλαξία.
(*Για την ακρίβεια, στο σημείο Lagrange Γης-Ήλιου L2, σε τροχιά 1,5 εκ χλμ πιο ψηλά από εμάς).

Απλά όταν κοιτάει πιο μακρυά η απόσταση ουσιαστικά δηλώνει και χρόνο, καθώς είναι το φως που φτάνει σε μας μετά από κάποια εκατομμύρια έτη. Και αυτό ακριβώς, τα "υπόλοιπα" φωτός, είναι αυτό που μας ενδιαφέρει και τώρα καλύπτεται από τις εκπομπές του Γαλαξία (αυτός που είναι στο κέντρο).
Αυτός ο "θόρυβος" που δημιουργεί ο Γαλαξίας θα απομακρυνθεί ψηφιακά με σκοπό να μείνει μόνο το CMB.

Αυτή η εικόνα δηλαδή είναι μόνο η αρχή και μόνο η εισαγωγή, στο ταξίδι προς την χαρτογράφηση όλο και πιο απομακρυσμένων περιοχών του Σύμπαντος!


Sunday, July 04, 2010

Και άλλη φωτογραφία εξωπλανήτη


Είναι γνωστό ότι όσοι εξωπλανήτες έχουν εντοπισθεί ως τώρα, έχουν εντοπισθεί με έμμεση παρατήρηση, κυρίως καθώς διέρχονται μπροστά από το άστρο τους.

Να όμως που έχουμε πλέον και άμεσες παρατηρήσεις, με φωτογραφήσεις.

Έτσι, μετά τον Fomalhaut b, ένας ακόμα εξωπλανήτης φωτογραφήθηκε από την Γη, και συγκεκριμένα από το Gemini North (Hawaii).
Πρόκειται για τον 1RXS 1609b με μάζα περίπου 8φορές της μάζας του Δία και θερμοκρασία περίπου 1500C. Περιφέρεται δε σε πολύ μεγάλη απόσταση γύρω από το άστρο του, 300 AU (δλδ 300 φορές πιο μακρυά από όσο η Γη από τον Ήλιο).
Το ίδιο το άστρο βρίσκεται σε απόσταση περίπου 500 ετών φωτός, στο σμήνος Upper Scorpius.

Τώρα, υπάρχει μια σχετική διχογνωμία για το αν πρόκειται για την πρώτη ευθεία φωτογράφηση εξωλανήτη, καθώς η φωτογραφία έχει ληφθεί το 2008 αλλά τώρα επιβεβαιώθηκε ότι πρόκειται για πλανήτη. Όπως όμως ήδη έχουμε δει, υπάρχει πχ ο Fomalhaut το 2004, αλλά και άλλοι.
Έτσι κι αλλιώς, σημασία έχει ότι περνάμε πια σε ένα άλλο στάδιο, όσον αφορά στην μελέτη εξωπλανητών.




 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 2.5 License.